سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۲۰۵۸۱

تاریخ انتشار :

۱۳۹۷/۱۱/۲۷ ۰۹:۳۱

فرشاد مؤمنی: ریشه ی همه ی مشکلات اقتصادی ایران به توزیع ناعادلانه ی قدرت باز می گردد



استاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: برنامه فاجعه بار تعدیل ساختاری، مشارکت اقتصادی شهروندان در سرنوشت خود را از بین برد/ایران در صدسال گذشته حتی یک مورد جذب موفق سرمایه گذاری خارجی نداشته/جوسازی باندهای رانت خوار ( مافیاهای رسانه ای) با زبان علم افشا شود/وقتی که مردم به حاشیه رانده شوند، رانت‌جویان و سوداگران ظهور می کنند.

به گزارش اصلاحات پرس، فرشاد مؤمنی، از اساتید دانشگاه علامه طباطبایی و از اقتصاد دانان صاحب نظر و همچنین رییس مؤسسه ی دین و اقتصاد است. وی مسئولیت کمیته دانش آموزی حزب جمهوری اسلامی را بر عهده داشت و قبل از انتخابات سال 88 به عنوان مشاور ارشد اقتصادی میرحسین موسوی انتخاب شده بود.

فرشاد مومنی در مصاحبه با طرح مشترک نشریات تادا گفت: در ابتدا بگویم بنده از شما دانشجویان برای سازمان‌یابی دانشجویی سپاسگزارم و امیدوارم که این بلوغ فکری در نزد نظام اداره کشور به خصوص نزد آن هایی که مسئولیت نظارتی امنیتی دارند پدید آید. چرا که جامعه ای که قدرت سازمان یابی کمی داشته باشد آسیب پذیری آن نسبت به شوک های بیرونی افزایش می یابد و در کشوری که دائما با شوک های بیرونی و تلاطم های برون‌زا رو به رو است راه نجات، افزایش قدرت سازمان‌یابی مردم است. متاسفانه باید به دیده شک نگاه کرد به نیت آن‌هایی که جلوی سازمان یابی مردمی را به اسم امنیت ملی می‌گیرند چرا که براساس موازین توسعه ملی و تئوری های راهبردی که در این زمینه وجود دارد جلوگیری از سازمان یابی مردمی به طور کلی اقدامی ضد مردمی است و امیدوارم این بلوغ فکری در سطح گسترده تری در نظام اداره کشور پدید بیاید.

+ آیا میتوان گفت که یکی از دلایل اصلی شکست سیاستهای اقتصادی در ایران این است که همواره اقتصاد در سایه مسائل سیاسی قرار گرفته است؟ راه حل چیست؟

متاسفانه در غیاب بحث های نظری طرز مواجهه ما با مسائل  بنیادی هم حالت به شدت سیاست زده و سهل انگارانه پیدا می‌کند امروزه در سطح نظری اتفاق نظر وجود دارد بین صاحبان نظر در حوزه ی توسعه که درهم تنیدگی بین سیاست و اقتصاد آن چنان عمیق است که هر تصوری گمان کند این دو ساحت مجزا هستند از اساس فاقد اعتبار علمی است. اما آن چه مسئله را حیاتی می کند و کشور ما نیازمند اون بلوغ فکری هست که در سطح نظری متفکران بزرگ توسعه معتقدند که جهت علیت از بازار سیاست به بازار اقتصاد می رود یعنی در حیطه اقتصاد در هر جامعه ای ناهنجاری ها و ناموزونی ها مشاهده می کنید کلیدش در نارقابتی بودن در سیاست و توزیع نا عادلانه قدرت هست بنابراین ریشه ی همه ی  مشکلات اقتصادی و حتی امنیت ملی ایران به توزیع ناعادلانه ی قدرت باز می گردد و بسیاری از شهروندان که معتقد و معترف به تمامیت ارضی کشور و  دین دار هستند هم حتی به بهانه های واهی و تنگ نظرانه از گردونه رقابت ورزی سالم و عادلانه سیاست حذف شده اند پس کلید فهم ناهنجاری ها در اقتصاد را باید در بازار سیاست جستجو کرد.

+ ما در ایران به واسطه قرار گرفتن در منطقه پر التهاب خاورمیانه و سیاستهای خاص داخلی، همواره در تنظیم روابط خارجی و در پی آن جذب سرمایهگذار خارجی با مشکل مواجه شده ایم. به نظر شما چگونه میتوان در ایران یک ارتباط منطقی میان اقتصاد و سیاست خارجه برقرار کرد؟

متاسفانه برخورد سیاست زده ما در همه ی امور، ما را در این مورد مذکور هم گرفتار کرده طی تحقیقات انجام شده با جزئیات نشان داده شده که طی صد ساله گذشته حتی یک مورد موفق جذب سرمایه گذاری موفق هم انجام نشده آن هم در کشوری که در کاربست سرمایه های انسانی و مادی خود ناموفق بوده. بنابراین دلبستگی های واهی ایجاد کردن خود یک فریب بزرگ و باور داشتن به این مسئله باوری خطرناک و فاجعه بار می باشد.
 پس مشکل اساسی بزرگ ما چون در بازار سیاست ما نارسایی های بزرگ وجود دارد و مشارکت سیاسی شهروندان با اختلال روبه روست پس مشارکت اقتصادی شهروندان هم با اختلال روبه روست . آمارهای سه دهه گذشته براساس  سرشماری های انجام شده طی این دوره که با برنامه فاجعه بار تعدیل ساختاری روبرو بوده ایم. این برنامه بزرگ ‌ترین خسارتی که به کشور وارد کرده از بین بردن مشارکت اقتصادی شهروندان در سرنوشت خود است. داده های سرشماری نشان دهنده ی آن است که در این دوره نزدیک به دو سوم جمعیتی که در سنین فعالیت قرار دارند با موازین موجه و ناموجه از گردونه مشارکت اقتصادی و مشارکت مولد محروم بوده اند. بنابراین اگر این عدم مشارکت اقتصادی بدتر از مشارکت اقتصادی نباشد بهتر هم نیست.
ما چون قادر به استفاده خردورزانه از سرمایه های داخلی خود نیستیم مطمئنا در استفاده از سرمایه های خارجی خود هم موفق نیستیم مثلا همواره در صد سال گذشته جز در مواردی محدود ما موفق به جذب سرمایه در حوزه نفت بوده ایم اما چون نتوانسته بودیم قابلیت های پیش‌نیاز را براورده کنیم کلیه ی  جذب و واردات محدود به وارد کردن تجهیزات و ماشین آلات شده است و چندان قابلیتی برای اتکا یافتن به ظرفیت های انسانی و مادی داخلی فراهم نکرده. ما باید راجع به برخورد مطلق گرایانه در خصوص جذب سرمایه خارجی این هشدار را بدهیم که قبل از جذب سرمایه خارجی به داخل کشور نگاه کرده تا ببینیم جامعه و حاکمیت چقدر نسبت به هم اعتماد داشته تا اصلاحات اقتصادی سیاسی اجتماعی صورت نگیرد ما با جذب سرمایه خارجی میتوانیم نقایص را جبران کنیم تصوری به کلی اشتباه می‌باشد.


+ دولتهای پس از انقلاب هرکدام به نحوی ادعای حرکت در مسیر حل معضل مسکن در کشور را داشته اند، اما میتوان اذعان کرد غالب این سیاستها با شکست مواجه شده و عملا تغییری در وضعیت مسکن ایجاد نشده است. به نظر شما علت اصلی مشکلات موجود در بخش مسکن چیست؟ راه حل رفع مشکلات مسکن در کشور چیست؟

به نکته مهمی اشاره کردید مثال بازار مسکن در ایران نمونه اعلایی است که اگر حاکمیت رابطه اش را با مردم بهبود ببخشد و امنیت حقوق مالکیت ایجاد کند و مردم را به سمت تولید خلاقیت ببریم دراین صورت نه تنها حکومت ثبات بیشتری پیدا می کند بلکه در چانه زنی  با خارجی ها هم قدرت بیشتری پیدا می‌کند.
 در زمینه مسکن می توان از جنبه های مختلفی نگاه کرد که برای نمونه بنده به دو سه جنبه فقط اشاره می کنم براساس داده های سرشماری سال 85تا 95 چیزی در حدود ده میلیون و پانصد هزار کشور به مسکن کشور اضاف شده اما مسئله کلیدی آن است که در دوره ای که این تعداد مسکن به کشور اضافه شده فقط در حدود 2.5 میلیون خانواده صاحب مسکن شده اند که به معنای این است که حدود 77 درصد از واحد های اضافه شده به تقاضای واقعی مسکن اصابت یعنی در آن دوره مسکن به اساسی ترین ابزار برای فعالیت های سوداگرایانه تبدیل شده است اگر داده های سال ها 55 تا 65 را مشاهده و بررسی کنید مشاهده می کنید که در ده ساله اول پیروزی انقلاب را نشان می دهد با وجود آن که چند سال از این بازه ی زمانی ما در جنگ بوده ایم اما موجودی مسکن اضافه شده بیش از نود درصدشان به تقاضای واقعی اصابت کرده یعنی زمانی که دولت نسبت به سرنوشت مردم حساسیت داشته و ارتباط متقابل بین مردم و دولت حکم فرما بوده سهم رانت خواری و مفت خواری در بازار مسکن به ده درصد رسیده و مسئله بسیار مهم دیگر این است که چندی قبل وزیر سابق مسکن بیان داشته که خانه های خالی احداث شده در کشور از نظر ارزش چیزی نزدیک به 250 میلیارد دلار است یعنی ما 250 میلیارد دلار راهزینه کرده ایم و نه تنها بهره برداری نمی کنیم بلکه نظام ملی باید هزینه استهلاک آن را نیز بپردازد اما آمار قبلی نشان می دهد در دوران دفاع مقدس چون نظام عرضه و تقاضا واقعی بوده، از چنین فجایعی جلوگیری شده. حتی اخیرا اتاق بازرگانی گزارشی منتشر کرده که در سال های 1390 تا 1395 فقط تعداد خانه های خالی از 1.6 به 2.6 میلیون واحد افزایش پیدا کرده یعنی وقتی که شکاف بین حکومت و مردم ایجاد شود در نوع هزینه کردن ثروت کشور یا نوع اتلاف یا مصرف درست منابع اثرات چشمگیری باقی می گذارد. در اینجا مسئله مهم دیگر آن است که وقتی که مردم به حاشیه رانده شوند، رانت‌جویان و سوداگران ظهور می کنند که این هم در ساختار سیاسی و هم اقتصادی خود را نشان می دهد. چون در اقتصاد داده های آن ملموس تر است بهتر دیده میشوند پس کلید اصلی به سیاست بر میگردد.
 گزارش اتاق بازرگانی در حوزه مسکن بیانگر ان است که در سال های 71 تا 94 درست زمانی که برنامه های تعدیل ساختاری حکمفرما بوده قیمت زمین در تهران 128 برابر شده قیمت مسکن 88 برابر و قیمت اجاره 106 برابر شده در حالی که سطح عمومی قیمت تنها 67 برابر شده اما نکته جالب آن است که در سال های دفاع مقدس جمعیت شهری تهران چیزی حدود ده درصد مردم مستاجر بوده اند با وجود آنکه در شرایط جنگی بوده ایم اما گزارش های فعلی بیانگر این است که اکنون چیزی حدود 35 درصد مردم در جمعیت شهرتهران مستاجر هستند .این نشان دهنده شدت آسیب پذیری شهروندان در شرایط صلح هست چه برسد به زمان جنگ . پس زمانی که راه را بر شهروندان در مشارکت سیاسی و اقتصادی ببندیم به نتایج فاجعه باری می رسیم.

+ سالیان متمادی است که در دولتهای مختلف صحبت از اصلاح ساختار نظام بانکی به میان آمده است. اما در عمل شاهد این هستیم که در وضعیت بانکها تغییری ایجاد نشده و عملا نظام بانکی به جای واسطه گری مالی، خود در نقش بنگاه داری ظاهر شده و این مسئله بخش تولید را با مشکل مواجه کرده است. از طرفی حجم بالای مجوزهای مربوط به موسسات مالی و اعتباری نیز مردم را به طور مستقیم درگیر کرده  است. به نظر شما چرا اصلاح ساختار صورت نگرفته است؟ راه حل چیست؟
ما چون سابقه ای طولانی در مناسبات رانتی در کشور داریم با مجموعه ای از مسائل روبرو هستیم که نقش و اثر گذاری جامعه دانشگاهی را افزایش می دهد و اگر ما جامعه ی دانشگاهی ساختار یافته ای داشتیم این جامعه از طریق کمک دادن فکری به حکومت می توانستیم مشروعیت حکومت را بالا برده و هم احساس تعلق مردم نسبت به حکومت بیشتر شود و هم رفاه عمومی بیشتر شود و قدرت چانه زنی ما در برابر قدرت های خارجی افزایش یابد . مناسبات رانتی از دلش نتیجه ای بیرون آمده که مضمون ضد توسعه ای و ضد مردمی دارد که حافظ منافع رانت‌خوار ها و ربا خور ها و دلال هاست که با دستکاری واقعیت ها مسئولان را از فهم کانون های اصلی گرفتاری کشور دور می کند. مثلا یکی از نمونه ها رسانه های در اختیار این مافیاهای اقتصادی روی آن تمرکز دارند این است که جهت گیری های اتخاذ شده برای اداره کشور به ویژه در سایه ی جنگ را در معرض انواع اتهامات واهی و دروغ قرار داده اند و انقدر دروغ ها را تکرار کرده اند که برای بسیاری از متفکران ما هم ایجاد توهم کرده. یکی از مصداق های این مسئله، مسئله ی ملی کردن بانک ها در سال 58 می باشد که مافیای رسانه ای این اقدام به معنای واقعی ملی را به مصداق یک تندروی بیان داشته در حالی‌که اگر این کاردر آن زمان انجام نمی شد امکان نداشت از پس جنگ تحمیلی بر بیاییم و باید ببینیم چنین اتفاقی در کدام دولت اتفاق افتاد؟ که آن دولت مهندس بازرگان بود حال باید ببینیم که چه کسانی این جرات را دارند که به دولت مهندس بازرگان انگ تند روی بزنند و ماجرا آن بود که دولت مهندس بازرگان در آن شرایط بانک های خصوصی در ایران یکی از مهمترین ابزار های خارج کردن سرمایه های سرمایه داران فراری از کشور بودند. هم دولت مهندس بازرگان وهم شورای انقلاب می دانستند که قابلیت اعمال نظارت های توسعه گرا و تولید محور در کوتاه مدت و میان مدت به سادگی قابل تحقق نیست و اگر ادامه داشته باشند درست همانند زمان پهلوی با دامن زدن به تقاضای های سوداگرایانه مثلا مسکن و واردات و... و می دانستند که اگر قدم در این راه بگذارند در جهت عکس منافع ملی حرکت میکنند.
 در دوره ی تعدیل ساختاری دوباره آمدند راه را باز کردند و بخش بزرگی از مشکلات کشور ریشه در همان خطای راهبردی دارد و آن مافیای رسانه ای آنچنان جنجالی به پا کردند و چنین فریبی را بسط دادند که با آن که اکثریت کارشناسان که الفبای توسعه را درک می کنند می فهمند که هر یک روز که مجموعه ی خلق رانت از هیچ که با کانالیزه کردن در مسیر های غیر مولد کشور در بحران های بیشتری غوطه ور خواهد شد جرات ابراز آن را ندارند که هر یک روز که تاخیرشود در ملی کردن این بانک ها کشور باید از این ها و فاجعه های بزرگ تر را متحمل شود و فاجعه بار تر آن است که شورای عالی هماهنگی اقتصادی که متشکل از سران سه قوه است نه تنها در جهت خلع ید از این رانتخوار ها قدمی بر نمی دارد بلکه فقط یک قلم35  هزار میلیارد تومان از منابع  کشور را تحت عنوان سامان دهی به موسسات غیرمجاز خرج شود.  

+ و اما درآخر توصیه ی شما به جریان‌های دانشجویی ؟

جامعه ی دانشگاهی و روشنفکری کشور در شرایطی که مافیای رسانه ای و گروه های رانت جو بیداد می کنند و مسائل حیاتی کشور را به حاشیه برده و نیاز های رانت خوار ها را تبدیل به مسئله شماره 1 کشور می کنند باید به کمک حکومت آمده و به فریاد مردم برسند این جوسازی هایی که مافیای رسانه ای انجام می دهند که متاسفانه دولت و بخش هایی از مردم را هم به دنبال خود می کشد باید به زبان علم و خرد و نظر کارشناسی افشا شود و این کار بزرگترین مجاهدت و جهادی است که امروزه بر عهده ی جامعه ی دانشگاهی ما قرار دارد و تشکل های دانشجویی نیز باید با درک اقتضاهای زمانه در این زمینه برای خود مسئولیت تعریف کرده تا کشور از این ورطه هولناک رهایی یابد .

 

تبلیغات













پربازدیدترین ها

پاسخ شدیدالحن آملی لاریجانی به یزدی



آغاز رودررویی اصولگرایان با آملی لاریجانی؟



خواهر لیدا کاوه: لیدا را برای پیوند قلب دزدیدند



زیباکلام: جلیلی اصلا نمی توانست با خارجی ها صحبت کند



واکنش صریح کریمی به سخنان یزدی



داستان‌سرایی از باند نیویورک در جاده چالوس/ماجرای استقرار "تأسیسات جاسوسی" در یکی از روستاهای کرج



هر کسی توبه می‌کرد و راضی به مصاحبه می‌شد، یا آزاد می‌‌شد یا در زندان باقی می‌­ماند و هر کسی توبه نمی‌کرد یا حاضر نبود توبه­‌اش را در مصاحبه اعلام کند، اعدام می‌‌شد



معنای ظریف تحریم ظریف



احمدی‌نژاد ضربه‌ای به کمر کشور زد که هنوز بلند نشده است/ با خالی‌بندی که نمی‌شود کشور را اداره کرد



در هنگ کنگ چه خبر است؟




آخرین اخبار

کواکبیان: احزاب در مقابل فشار حداکثری آمریکا مدافع منافع ملی کشور هستند



لاوروف: روسیه به حمایت از ونزوئلا ادامه می‌دهد



موسوی: طبیعتا کوتاهی دولت به حساب اصلاح‌طلبان گذاشته می‌شود



کالدرون: قول قهرمانی نمی‌دهم



تاج: مجوز میزبانی برای ورزشگاه‌های غیراستاندارد صادر نمی شود



رهبر انقلاب: چهل سال دوم جمهوری اسلامی قطعاً برای ما بهتر و برای دشمنان بدتر خواهد بود



لیگ برتر فوتبال؛ ۱۶ تیم، ۱۶ رویا



"مونسان" سرپرست وزارت میراث فرهنگی، گردشکری و صنایع دستی شد



ظریف در موسسه صلح سیپری: هیچ ناگفته ای در برجام وجود ندارد



ترانه علیدوستی و شهاب حسینی باید دستمزد خود از «شهرزاد» را پس بدهند؟/دادستان باید تشخیص بدهد



رئیس‌جمهوری لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی را به مجلس ابلاغ کرد



راغفر: هنوز برخوردی با فساد دانه درشت‌ها صورت نگرفته است



رئیس‌جمهور و اعضای هیات دولت با رهبر انقلاب دیدار کردند



منتشر کننده تصاویر سگ‌کشی دستگیر می‌شود



عکس‌های برگزیده حیات‌وحش هفته



افرادی که اشتباه کرده‌اند عذرخواهی کنند/ دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی و حتی قضایی، باید عذرخواهی کنند



ادبیات ناسازگار با مسوولیت



چرا دادگاه را کامل پخش نکردند؟



دلار به بالاترین سطح خود در سال ۲۰۱۹ رسید



نورافکن به سپاهان پیوست






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved
Powered by www.dorweb.ir