سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۲۱۵۶۱

تاریخ انتشار :

۱۳۹۸/۰۴/۲۶ ۱۴:۱۶

ملاحظاتی درباره دانشگاه

سیر تاریخی دانشگاه در اروپا



سید جواد طباطبایی در یادداشتی می نویسد: سرمشق دانشگاه تهران نظام مدرسه‌های علمیه نبود، بلکه الگویی که بنیادگذاران در نظر داشتند همان نظام Universitas در اروپا بود. از این‌رو، بر روی نشانی که برای دانشگاه تهران از روی گچ‌بری‌های تزئینی دوره ساسانی طراحی شده بود

نویسنده: دکتر سیدجواد طباطبایی، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نویسنده در زمینهٔ فلسفه و تاریخ و سیاست

دیپلماسی ایرانی: در آغاز دوران جدید تاریخ اروپا، اومانیسم سیرِ تاریخی بغرنجی بود که با اندیشه اصلاح دینی آمیخته شد و تحولی در اعماق حوزه‌های علمیه اصلاح دینی و نیز ضد اصلاح دینی به دنبال آورد. بدین سان، به تدریج، و در دوره‌های آتی تاریخ اروپا، حوزه‌های علمیه به نهادهای علم جدیدی تبدیل شدند که آنها را به لاتینی Universitas می‌نامیدند و همان واژه با اندک تغییر صَرفی کمابیش به همه زبان‌های اروپایی وارد شد. 

تبدیل مدرسه‌هایی که به طور عمده به تدریس علوم قدیم اختصاص داشت به «دانشگاه» دگرگونی مهمی در تاریخ علم در اروپا بود. منظورم از این تبدیل صِرفِ تغییر نام نیست؛ واژه Universitas سابقه‌ای طولانی در حقوق عمومی اروپایی داشت و با این تغییرِ نام منطقِ این نهاد کهن حقوقی بر نهاد جدیدی که از درون حوزه‌های علمیه سر برآورده بود فرمان راند. واژه لاتینی Universitas، که عرب‌ها آن را «الجامعه» ترجمه کرده‌اند، در واقع، پیش از آن‌که «دانشگاه» به معنای جایگاه دانش‌آموزی باشد، به وجه حقوقی «نهاد»ی اشاره دارد که در زبان‌های غیر اروپایی سابقه‌ای و معادلی ندارد.

سرمشق دانشگاه تهران نظام مدرسه‌های علمیه نبود، بلکه الگویی که بنیادگذاران در نظر داشتند همان نظام Universitas در اروپا بود. از این‌رو، بر روی نشانی که برای دانشگاه تهران از روی گچ‌بری‌های تزئینی دوره ساسانی طراحی شده بود، افزون بر مصراعی از ابوالقاسم فردوسی: میآسای زآموختن یک زمان، به رسم دانشگاه‌های بزرگ اروپا و آمریکا، نام لاتینی آن: Universitas Teheranensis نیز نوشته شده بود تا پیوندی میان واژه «دانشگاه»، که از واژه‌های برساخته فرهنگستان زبان فارسی بود، و Universitas لاتینی برقرار کند و آن نهاد جدید علم را در زیِّ دانشگاه‌های بزرگ جهان قرار دهد. حذف مصراع فردوسی و عنوان لاتینی از نشان دانشگاه تهران، در جریان انقلاب فرهنگی، و پس از آن، که گویا با هدف قطع پیوند با نظام علمی جهانی، و تأمین استقلال علمی کشور، صورت گرفت، گام نخست برای فروکاستن نظام علمی جدید به نظام «مدرسه»‌هایی بود که از مدت‌ها پیش دستخوش رکود علمی مزمنی شده بودند. 

پیشتر گفتم که دانشگاه به ضرورتی تأسیس شد؛ آن ضرورت به وضع انحطاط مزمن علم در «مدرسه»‌های سنتی برمی‌گشت که از سده‌ها پیش از تأسیس دانشگاه پیوندهای علم آن با واقعیت جامعه ایران گسسته بود.

تبلیغات











پربازدیدترین ها

روایت عباس عبدی از زمانی که دولت ماجرای سقوط هواپیما را فهمید



نامزدهای نهایی اسکار ۲۰۲۰ معرفی شدند



آقای هاشمی در تاریخ ایران در ابعاد مختلف یک شخصیت استثنایی بوده است



حواستان باشد در پمپ بنزین ضرر نکنید



اصلا معلوم نیست چه کسی لیدر اصلاح طلبان است؟/اکنون اصلاح‌طلبان با اصولگرایان چه تفاوتی دارند؟



عبدالله شهبازی: شاه به ازهاری گفت پس ماندن من در کشور چه سودی دارد؟



نشر اصادیق!/ سعید حجاریان



ردصلاحیت‌ها به نفع اصلاح‌طلبان شد/حجت بر اصلاحات تمام شده است/دیگر انتخاب بین بد و بدتر معنی ندارد



واقعیاتی بی‌پرده از لیست سیاه FATF



چگونه به ملت بگوییم نباید به رسانه‌های بیگانه رو بیاورید؟




آخرین اخبار

دیاباته: اگر ایران امن نبود، به این کشور بر نمی‌گشتم



خلیل‌زاده: اگر الکویت به ایران آمد، با آن‌ها بازی می‌کنیم



انصاری‌فرد: بازی نمی‌کنیم، این حرف هر ۴ باشگاه است/ AFC ظالمانه برخورد می‌کند



احمد کاوری: «وارش» به مخاطب باج نداده است



عضو هیئت انتخاب: حذف فیلم‌های حساسیت‌برانگیز از جشنواره واقعیت ندارد



عبدالله شهبازی: شاه به ازهاری گفت پس ماندن من در کشور چه سودی دارد؟



ردصلاحیت‌ها به نفع اصلاح‌طلبان شد/حجت بر اصلاحات تمام شده است/دیگر انتخاب بین بد و بدتر معنی ندارد



کاندیداهای اصلاح‌طلب تاییدصلاحیت نشوند امکان ارایه لیست وجود ندارد



شایعه وجود آفلاتوکسین در شیر چه بلایی سر سلامت می‌آورد؟



عضو حقوقدان شورای نگهبان: ۹۰ درصد از نمایندگان ردصلاحیت شده به دلایل غیرسیاسی تایید نشده‌اند



رهبر انقلاب: ایستادگی ملت ایران آمریکا را عصبانی کرده است



واقعیاتی بی‌پرده از لیست سیاه FATF



جزییات پیشنهاد AFC به ایران برای حل مناقشه/ مهمانی در 3 بازی نخست!



تاثیر فعال شدن‌مکانیزم ماشه بر اقتصاد ایران چیست؟



فراکسیون امید پیگیر روشن شدن واقعیت درباره سقوط هواپیمای اوکراینی است



پاسخ باشگاه‌های ایران به AFC: فقط در خانه خودمان بازی می‌کنیم



ای‌اف‌سی لغو امتیاز میزبانی ایران را تایید کرد



محمود صادقی: مشکل آمریکا با ایران سیاسی است نه هسته‌ای/ در حال کار کردن روی طرح خروج از NPT هستم



نسبت دادن «مشارکت‌ در پروژه ضدملی» به رییس‌جمهور اتهامی بزرگ است



اصل انتخابات بر رقابت است/ محمود میرلوحی






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved