سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۲۳۲۸۹

تاریخ انتشار :

۱۳۹۸/۰۹/۰۷ ۱۲:۴۹

احزاب، حاکمیت و خواسته‌های مدنی/ محمد کیانوش راد



اعتراضات و آشوب‌های زیانبار اخیر، بار دیگر ضرورت توجه جامعه‌شناسان و فعالان سیاسی و مسئولان را در تحلیل چرایی حوادث به خود جلب کرد. چرا اعتراضات به سرعت شکلی خشونت‌بار به خود می‌گیرد و نقش احزاب سیاسی از یکسو و حاکمیت از سوی دیگر در کانالیزه نکردن این اعتراضات چیست؟ همه نظام‌های سیاسی و دولت‌ها در برخی از تصمیمات و اقدامات خود دچار خطا و اشتباه می‌شوند، اما راه حل تصحیح اشتباهات چیست؟ و جایگاه نهادهای اجماع‌گرا و توافق‌ساز کجاست؟

در  یادداشت روزنامه ایران به قلم محمد کیانوش راد فعال سیاسی اصلاح‌طلب این طور آمده است: ساده‌ترین کار در تحلیل مسأله (بدون نفی تحریکات خارجی دراین خصوص) ارجاع ریشه تمامی نارضایتی‌ها و آشوب‌ها به دشمنان خارجی است. این گونه نگاه، مسئولان و تحلیلگران را در ترسیم واقعیت‌ها و وزن متغیرهای گوناگون به اشتباه انداخته و به دنبال آن نسخه‌های غیرواقعی را در پی خواهد داشت.
بررسی دلایل و علل نارضایتی‌های جامعه را می‌توان در پژوهش‌ها و نظرسنجی‌های میدانی به دست آورد. اما چرا نارضایتی و اعتراض‌های بحق مردمی به سرعت تبدیل به آشوب خیابانی همراه با خشونت می‌گردد؟ و چرا خواسته‌ها و مطالبات مردم از طریق نهادهای شناخته شده‌ای چون مجلس شورای اسلامی و یا احزاب سیاسی دنبال نمی‌شود؟ واقعیت آن است که در بررسی‌هایی از این دست، ارزیابی نقش احزاب به صورت انتزاعی ما را با نتیجه‌گیری ناقص مواجه خواهد کرد. نقش واقعی احزاب را باید در یک سیستم سیاسی و در ارتباط با سایر اجزای سیستم سیاسی مورد توجه قرار داد. در این رابطه به صورت کلیشه‌ای می‌توان گفت که احزاب دچار بیماری کژکارکردی شده‌اند و از واقعیت کارکردی خویش پس افتاده و از جامعه عقب‌افتاده‌اند. اما سؤال اساسی‌تر اینکه چرا احزاب ناکارآمد شده اند؟
انتظار از هر نهادی از جمله احزاب هنگامی درست می‌نماید که سایر اجزای سیستم سیاسی از یکسو و شرایط واقعاً موجود اجتماعی در کلیّت آن مورد توجه و ارزیابی قرار گیرد. احزاب سیاسی هنگامی کارکرد واقعی خویش را در نقشِ نمایندگی خواسته‌های مردم بازمی‌یابند که جامعه مدنی و حوزه‌های مقابل و مستقل از دولت و نظام به صورتی کامل و قوی وجود داشته باشند. نهادها و مؤسسات مستقل غیردولتی، انجمن‌ها و تشکل‌های خصوصی، سندیکاها و اتحادیه‌های صنفی به وجود آمده باشند و احزاب سیاسی متفاوت، براساس منافع این گروه‌ها به وجود آمده و آنها را در ساحت سیاست عمومی و دولتی نمایندگی کنند. در فقدان چنین پایگاه و جایگاهی، احزاب بیشتر شکلی محفلی و انتخاباتی را ایفا می‌کنند.
سویه دیگر ناکارآمد شدن احزاب، بی توجهی و یا تضعیف احزاب در سیستم‌های حامی‌پروری است که فرصت کافی برای رشد و بالندگی به احزاب مستقل را نخواهد داد. همچنین می‌توان اذعان داشت که جامعه ایران از نظر اقتصادی با گسترش شکاف طبقاتی روبه‌رو گردیده است. حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ خصوصاً تهران، در حال تبدیل شدن به معضلی بحرانی است.
میزان خسارت‌های اخیر در شهرهای حاشیه‌ای تهران بسیار تأمل برانگیز و هشدار دهنده است. یکی از پیامدهای فوری حاشیه‌نشینی، کناره‌گیری سیاسی و اجتماعی است. ظهور جامعه‌ای توده‌وار که ناخواسته، به تضعیف نهادهای مدنی و از جمله دوری از فعالیت‌های مدنی سامان‌مند و احزاب سیاسی منجر خواهد شد. حاشیه‌نشینی امروز به درون تهران در حال پیشروی است و با تضعیف و نابودی طبقه متوسط روبه‌رو هستیم.
در چنین وضعیتی، سرخوردگی‌های گسترده اجتماعی که به واسطه فاصله طبقاتی در حال پیشروی است، به افسردگی، ناامیدی و بدبینی مفرط به حاکمیت و همچنین احزاب سیاسی منتهی می‌شود. بی‌تردید توده‌وار شدن جامعه و امر سیاسی، به بی سامانی و پیش‌بینی‌ناپذیری و کنترل‌ناپذیری بیشتر درآینده منجر خواهد شد. در چنین شرایطِ خاص اجتماعی، اگر احزاب اراده‌ای برای هدایت خواسته‌های طبقات اجتماعی نداشته باشند، درعمل قادر به ایفای نقش مثبت و کارکردی خویش نخواهند بود.
در وضعیت تضعیف شده کنونی احزاب، تصلب حاکمیت و وضعیت فقدان نهادهای مدنی و تضعیف طبقه متوسط، باید در انتظار جامعه‌ای توده‌وار درعرصه سیاسی ایران بود.
تعیین تکلیف نهایی هر امر سیاسی و اعتراضی، در کف خیابان، (به جای احزاب، مجلس و دیگر نهادهای نمایندگی) خواسته کسانی نیست که به تقویت بنیان‌های جامعه مدنی و کاهش فاصله‌های طبقاتی می‌اندیشند.
حکومت و حاکمیت نیز با بازتولید ِو تقویت واقعی و جدی کارکرد نهادهایی چون احزاب و مجلس شورای اسلامی می‌تواند گام بلند و کارآمد در جهت ِهدایت اعتراضات و مطالبات مردم در کانال اصلی، یعنی مجلس بگشاید.

تبلیغات











پربازدیدترین ها

روایت عباس عبدی از زمانی که دولت ماجرای سقوط هواپیما را فهمید



آقای هاشمی در تاریخ ایران در ابعاد مختلف یک شخصیت استثنایی بوده است



نامزدهای نهایی اسکار ۲۰۲۰ معرفی شدند



حواستان باشد در پمپ بنزین ضرر نکنید



اصلا معلوم نیست چه کسی لیدر اصلاح طلبان است؟/اکنون اصلاح‌طلبان با اصولگرایان چه تفاوتی دارند؟



عبدالله شهبازی: شاه به ازهاری گفت پس ماندن من در کشور چه سودی دارد؟



نشر اصادیق!/ سعید حجاریان



ردصلاحیت‌ها به نفع اصلاح‌طلبان شد/حجت بر اصلاحات تمام شده است/دیگر انتخاب بین بد و بدتر معنی ندارد



واقعیاتی بی‌پرده از لیست سیاه FATF



چگونه به ملت بگوییم نباید به رسانه‌های بیگانه رو بیاورید؟




آخرین اخبار

رقبای جنجالی رئیس‌جمهور دیوانه؛ چه کسی حریف دونالد ترامپ خواهد شد؟



کواکبیان و محجوب، مامور مذاکره با شورای نگهبان درباره ۴۲ نماینده ردصلاحیت‌شده فراکسیون امید



باید مشارکت همه مناطق را در سیاست کلان کشور تضمین کنیم



۲۵ سال پس از «بازرگان» که بازرگان نبود/مهرداد خدیر



گزینه خارجی هدایت تیم ملی فوتبال ایران کیست؟



قوانین حضور فیلم اولی‌ها در جشنواره نیاز به بازنگری دارد؟



برانکو: امنیت ایران؟ حضور چهار ساله‌ام بهترین پاسخ است



گونه زبان فارسی در فضای مجازی را به رسمیت بشناسیم



مدیران عامل چهار باشگاه آسیایی ایران به مالزی سفر می‌کنند



استوکس و پرسپولیس به توافق مالی رسیدند



نماینده کهنوج: هر کس ترامپ را بکشد سه میلیون دلار جایزه نقدی می‌گیرد



سفر به خارج، هر روز گران‌تر از دیروز



حداقل حقوق کارمندان در سال آینده ۲ میلیون و ۸۰۰ هزارتومان تعیین شد



دیاباته: اگر ایران امن نبود، به این کشور بر نمی‌گشتم



خلیل‌زاده: اگر الکویت به ایران آمد، با آن‌ها بازی می‌کنیم



انصاری‌فرد: بازی نمی‌کنیم، این حرف هر ۴ باشگاه است/ AFC ظالمانه برخورد می‌کند



احمد کاوری: «وارش» به مخاطب باج نداده است



عضو هیئت انتخاب: حذف فیلم‌های حساسیت‌برانگیز از جشنواره واقعیت ندارد



عبدالله شهبازی: شاه به ازهاری گفت پس ماندن من در کشور چه سودی دارد؟



ردصلاحیت‌ها به نفع اصلاح‌طلبان شد/حجت بر اصلاحات تمام شده است/دیگر انتخاب بین بد و بدتر معنی ندارد






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved