سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۲۳۲۸۹

تاریخ انتشار :

۱۳۹۸/۰۹/۰۷ ۱۲:۴۹

احزاب، حاکمیت و خواسته‌های مدنی/ محمد کیانوش راد



اعتراضات و آشوب‌های زیانبار اخیر، بار دیگر ضرورت توجه جامعه‌شناسان و فعالان سیاسی و مسئولان را در تحلیل چرایی حوادث به خود جلب کرد. چرا اعتراضات به سرعت شکلی خشونت‌بار به خود می‌گیرد و نقش احزاب سیاسی از یکسو و حاکمیت از سوی دیگر در کانالیزه نکردن این اعتراضات چیست؟ همه نظام‌های سیاسی و دولت‌ها در برخی از تصمیمات و اقدامات خود دچار خطا و اشتباه می‌شوند، اما راه حل تصحیح اشتباهات چیست؟ و جایگاه نهادهای اجماع‌گرا و توافق‌ساز کجاست؟

در  یادداشت روزنامه ایران به قلم محمد کیانوش راد فعال سیاسی اصلاح‌طلب این طور آمده است: ساده‌ترین کار در تحلیل مسأله (بدون نفی تحریکات خارجی دراین خصوص) ارجاع ریشه تمامی نارضایتی‌ها و آشوب‌ها به دشمنان خارجی است. این گونه نگاه، مسئولان و تحلیلگران را در ترسیم واقعیت‌ها و وزن متغیرهای گوناگون به اشتباه انداخته و به دنبال آن نسخه‌های غیرواقعی را در پی خواهد داشت.
بررسی دلایل و علل نارضایتی‌های جامعه را می‌توان در پژوهش‌ها و نظرسنجی‌های میدانی به دست آورد. اما چرا نارضایتی و اعتراض‌های بحق مردمی به سرعت تبدیل به آشوب خیابانی همراه با خشونت می‌گردد؟ و چرا خواسته‌ها و مطالبات مردم از طریق نهادهای شناخته شده‌ای چون مجلس شورای اسلامی و یا احزاب سیاسی دنبال نمی‌شود؟ واقعیت آن است که در بررسی‌هایی از این دست، ارزیابی نقش احزاب به صورت انتزاعی ما را با نتیجه‌گیری ناقص مواجه خواهد کرد. نقش واقعی احزاب را باید در یک سیستم سیاسی و در ارتباط با سایر اجزای سیستم سیاسی مورد توجه قرار داد. در این رابطه به صورت کلیشه‌ای می‌توان گفت که احزاب دچار بیماری کژکارکردی شده‌اند و از واقعیت کارکردی خویش پس افتاده و از جامعه عقب‌افتاده‌اند. اما سؤال اساسی‌تر اینکه چرا احزاب ناکارآمد شده اند؟
انتظار از هر نهادی از جمله احزاب هنگامی درست می‌نماید که سایر اجزای سیستم سیاسی از یکسو و شرایط واقعاً موجود اجتماعی در کلیّت آن مورد توجه و ارزیابی قرار گیرد. احزاب سیاسی هنگامی کارکرد واقعی خویش را در نقشِ نمایندگی خواسته‌های مردم بازمی‌یابند که جامعه مدنی و حوزه‌های مقابل و مستقل از دولت و نظام به صورتی کامل و قوی وجود داشته باشند. نهادها و مؤسسات مستقل غیردولتی، انجمن‌ها و تشکل‌های خصوصی، سندیکاها و اتحادیه‌های صنفی به وجود آمده باشند و احزاب سیاسی متفاوت، براساس منافع این گروه‌ها به وجود آمده و آنها را در ساحت سیاست عمومی و دولتی نمایندگی کنند. در فقدان چنین پایگاه و جایگاهی، احزاب بیشتر شکلی محفلی و انتخاباتی را ایفا می‌کنند.
سویه دیگر ناکارآمد شدن احزاب، بی توجهی و یا تضعیف احزاب در سیستم‌های حامی‌پروری است که فرصت کافی برای رشد و بالندگی به احزاب مستقل را نخواهد داد. همچنین می‌توان اذعان داشت که جامعه ایران از نظر اقتصادی با گسترش شکاف طبقاتی روبه‌رو گردیده است. حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ خصوصاً تهران، در حال تبدیل شدن به معضلی بحرانی است.
میزان خسارت‌های اخیر در شهرهای حاشیه‌ای تهران بسیار تأمل برانگیز و هشدار دهنده است. یکی از پیامدهای فوری حاشیه‌نشینی، کناره‌گیری سیاسی و اجتماعی است. ظهور جامعه‌ای توده‌وار که ناخواسته، به تضعیف نهادهای مدنی و از جمله دوری از فعالیت‌های مدنی سامان‌مند و احزاب سیاسی منجر خواهد شد. حاشیه‌نشینی امروز به درون تهران در حال پیشروی است و با تضعیف و نابودی طبقه متوسط روبه‌رو هستیم.
در چنین وضعیتی، سرخوردگی‌های گسترده اجتماعی که به واسطه فاصله طبقاتی در حال پیشروی است، به افسردگی، ناامیدی و بدبینی مفرط به حاکمیت و همچنین احزاب سیاسی منتهی می‌شود. بی‌تردید توده‌وار شدن جامعه و امر سیاسی، به بی سامانی و پیش‌بینی‌ناپذیری و کنترل‌ناپذیری بیشتر درآینده منجر خواهد شد. در چنین شرایطِ خاص اجتماعی، اگر احزاب اراده‌ای برای هدایت خواسته‌های طبقات اجتماعی نداشته باشند، درعمل قادر به ایفای نقش مثبت و کارکردی خویش نخواهند بود.
در وضعیت تضعیف شده کنونی احزاب، تصلب حاکمیت و وضعیت فقدان نهادهای مدنی و تضعیف طبقه متوسط، باید در انتظار جامعه‌ای توده‌وار درعرصه سیاسی ایران بود.
تعیین تکلیف نهایی هر امر سیاسی و اعتراضی، در کف خیابان، (به جای احزاب، مجلس و دیگر نهادهای نمایندگی) خواسته کسانی نیست که به تقویت بنیان‌های جامعه مدنی و کاهش فاصله‌های طبقاتی می‌اندیشند.
حکومت و حاکمیت نیز با بازتولید ِو تقویت واقعی و جدی کارکرد نهادهایی چون احزاب و مجلس شورای اسلامی می‌تواند گام بلند و کارآمد در جهت ِهدایت اعتراضات و مطالبات مردم در کانال اصلی، یعنی مجلس بگشاید.

تبلیغات











پربازدیدترین ها

نامه کارشناسان اقتصادی به روحانی: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی شوک بنزینی دولت را منتشر کنید



تشکیل یک «کمیته حقیقت‌یاب ملی» برای رسیدگی به وقایع اخیر ضروری است



اگر روحانی شخصا تصمیم به مذاکره با ترامپ بگیرد قربانی می‌شود



چرا جدایی کالدرون به نفع پرسپولیس نیست؟



مواضع ضدونقیض صداوسیما در قبال دعوت از اصلاح‌طلبان



زخمی که خنده‌های آقای روحانی به دل مردم زد یک زخم کاری است



خطای عبور از اصلاح‌طلبی/ محمد قوچانی



شدت ویروس آنفولانزا امسال نسبت به سال گذشته بیشتر است/ اتمام موج بیماری قابل پیش‌بینی نیست



مجلس باید ملی باشد نه انقلابی/ «سرا» یعنی گریه کردن بر قبر بی جنازه



فرشاد مومنی: تصمیمات اقتصادی قبل از اجرا در 4 دانشکده اقتصادی تهران ارزیابی شود




آخرین اخبار

جنبش دانشجویی در رکود/ غلامرضا ظریفیان



اصلاح بودجه: ‌ضرورت یا انتخاب



اصلاح‌طلبان با بهترین نیروهایشان وارد انتخابات شوند حتی زندان رفته‌ها



ژنرال‌های اصلاح‌طلب را به تعطیلات و استراحت بفرستیم



مجلس باید ملی باشد نه انقلابی/ «سرا» یعنی گریه کردن بر قبر بی جنازه



طیبه سیاوشی: بودجه سالانه حوزه فرهنگ تنها یک درصد بودجه کشور است/ بودجه فرهنگی در بودجه 99، کاهش 10 درصدی داشته است



مردم نشان دادند به ماهیت پول پاشی پی برده‌اند/ نباید از ترکیب سنی معترضان عبور سهل‌انگارنه کرد



ادعای عجیب جونیور برزیلی بعد جدایی از پرسپولیس



شکوری‌راد: فعلا فرصت ثبت‌نام در انتخابات را از دست ندهید



بزرگترین خسارت تاریخ فوتبال ایران



مواضع ضدونقیض صداوسیما در قبال دعوت از اصلاح‌طلبان



عیارسنج جدید فایل‌های مسکن



هادی غفاری: شورای نگهبان فضا را باز کند، اصلاح‌طلبان که مزدور نیستند



ثبت نام آقای داماد در انتخابات مجلس



مهناز افشار به تبلیغ علیه نظام متهم شد



تا اصلاحات اساسی شکل نگیرد هیچ اتفاقی نخواهد افتاد



انتخابات مساله اول جامعه دانشگاهی نیست/ نظام مردم‌سالار راهی جز صندوق‌های رای ندارد



پاسخ رهبر معظم انقلاب به نامه شمخانی درباره حوادث اخیر



قرارداد ویلموتس با تیم ملی فوتبال ایران فسخ شد



هاشم زاده هریسی: باید صدای مردم را بشنویم/باید ببینیم صدای چه کسانی را خاموش کردیم؟






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved