سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۳۱۴۱۷

تاریخ انتشار :

۱۳۹۹/۰۳/۱۰ ۱۱:۳۵

زیباکلام:

مجلس یازدهم نشان دهد تابع «هسته‌های قدرت»نیست



استاد دانشگاه و تحلیلگر شناخته شده سیاسی کشور گفت: قرار نیست مجلس به صراحت عنوان کند که نقشی در تصمیم‌گیری‌های کلان ندارد/رفتار مجلس است که نشان می‌دهد مجلس آینده به چه میزان مطیع هسته‌های قدرتمند خواهد بود/مجلس یازدهم تلاش زیادی خواهد کرد که در مقابل دولت حسن روحانی ایستادگی کند.

روزنامه «آرمان ملی» نوشت: بالاخره پس از کش‌و‌قوس‌های فراوان محمدباقر قالیباف بر صندلی اول بهارستان تکیه زد. کسی که سال‌ها در فضای سیاسی ایران در سودای ریاست‌جمهوری بود، اما به هدف خود نرسید. برخی بر این نظر پافشاری می‌کنند که قالیباف نشان داده تمایل به حضور در قدرت دارد و اینکه در چه جایگاهی قرار گیرد در مرتبه بعدی اهمیت است. آیا با این وجود ریاست مجلس می‌تواند جایگاه مورد نظر قالیباف باشد؟ اکنون با شناخت هیات رئیسه مجلس یازدهم، مسیر حرکت مجلس تقریبا مشخص شده و به نظر می‌رسد یکی از برجسته‌ترین سرفصل‌های مجلس آینده تقابل با دولت باشد که به ماه‌های پایانی خود نزدیک می‌شود. با این وجود این سوال در مقابل مجلس یازدهم قرار دارد که پس از پایان دولت حسن روحانی چه رویکردی در مقابل مشکلات و چالش‌های جامعه در پیش خواهد گرفت؟ این در حالی است که به دلیل عملکرد مجالس گذشته جایگاه مجلس تنزل کرده است. سوال اینجاست که آیا سیر تنزل جایگاه مجلس در مجلس آینده نیز ادامه پیدا خواهد کرد یا اتفاق دیگری رخ خواهد داد؟ به همین دلیل و برای تحلیل و بررسی فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌روی مجلس یازدهم، «آرمان ملی» با دکتر صادق زیباکلام استاد دانشگاه و تحلیلگر شناخته شده سیاسی کشور گفت‌وگو کرده که در ادامه می‌خوانید.

با توجه به چالش‌های جدی اقتصادی، سیاسی و اجتماعی که کشور با آن مواجه است آیا مجلس یازدهم از پتانسیل لازم برای حل این چالش‌ها برخوردار است. شما به عملکرد مجلس آینده به چه میزان امیداور هستید؟

بنده نسبت به این نکته که مجلس یازدهم بتواند در کوتاه‌مدت مشکلات و چالش‌های کشور را کاهش بدهد یا از بین ببرد امید زیادی ندارم. ناامیدی من نیز به این دلیل نیست که اصلاح‌طلبان در مجلس یازدهم حضور ندارند. هر چند معتقدم بدنه اجتماعی اصلاح‌طلبان نقش چندانی در انتخابات مجلس یازدهم نداشتند. به همین دلیل نیز در تهران و مراکز استان‌ها میزان مشارکت مردم در انتخابات پایین بود. واقعیت این است که در دهه‌های گذشته نقش مجلس به عنوان یک نهاد بنیادی در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور افول کرده است. نگاه من تنها به مجلس یازدهم نیست. اگر به انتخابات مجلس دهم دقت کنیم متوجه می‌شویم که در انتخابات مجلس دهم برخلاف مجلس یازدهم، مشارکت مردم در انتخابات بالا بوده و اقشار مختلف مردم نسبت به آینده امیدوار بوده‌اند. با این وجود مجلس دهم در تصمیمات مهم کشور چنان‌که انتظار می‌رفت تأثیرگذار نبوده و نتوانسته عملکرد قابل قبولی از خود ارائه بدهد. در نتیجه به نظر می‌رسد وجود یک مجلس قوی یا یک مجلس ضعیف در مناسبات سیاسی، اجتماعی و بین‌المللی کشور تعیین‌کننده نیست. این وضعیت تنها مختص به مجلس دهم نبوده؛ بلکه شامل مجلس نهم، هشتم و هفتم نیز می‌شود. در قانون اساسی ذکر شده که مجلس باید در رأس تصمیم‌گیری‌های کشور باشد، اما در عمل فاصله وجود دارد. این وضعیت نیز یک‌شبه به وجود نیامده و ریشه در دهه‌های گذشته دارد. به نظر می‌رسد این وضعیت شامل مجلس یازدهم هم خواهد شد. بنده معتقدم مهم‌ترین خدمتی که مجلس یازدهم می‌تواند برای توسعه و دموکراسی در ایران انجام بدهد این است که نقش مجلس را احیا کند و به جایگاه اصلی خود برگرداند.

چرا در حالی که معتقدید مجلس یازدهم از همه ظرفیت‌های سیاسی کشور شکل نگرفته اما این امکان وجود دارد که جایگاه مجلس را احیا کند؟

بنده از نظر سیاسی مجلس یازدهم را تأیید نمی‌کنم و معتقدم یک جریان تندرو در این مجلس نفوذ زیادی خواهد داشت و زمام امور آن را در دست خواهد گرفت. با این وجود معتقدم اگر مجلس یازدهم قصد داشته باشد خدمتی به کشور و مردم کند این خدمت در زمینه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نیست؛ بلکه این است که مجلس را از حالت تابعیت خارج کرده و کاری کند که جایگاه مجلس ارتقا پیدا کند. تنها در چنین شرایطی است که مجلس می‌تواند در سرنوشت کشور تأثیرگذار باشد. مجلس شورای اسلامی باید جایگاهی مانند آنچه پارلمان‌ها در نظام‌های دموکراتیک دارند داشته باشد. با این وجود بعید به نظر می‌رسد مجلس یازدهم در چنین مسیری حرکت کند. همچنان که مجلس نهم و دهم چنین مجالسی محسوب نمی‌شدند، این وضعیت برای مجلس یازدهم نیز وجود خواهد داشت.

یکی از شعارهای اصلی نمایندگان مجلس یازدهم این بوده که مجلس را به جایگاه واقعی خود برسانند. چرا معتقدید این مجلس هم مانند مجالس گذشته در این مسیر حرکت نخواهد کرد؟

قرار نیست مجلس به صراحت عنوان کند که نقشی در تصمیم‌گیری‌های کلان ندارد. رفتار مجلس است که نشان می‌دهد مجلس آینده به چه میزان مطیع هسته‌های قدرتمند خواهد بود. نکته دیگر اینکه مجلس یازدهم تلاش زیادی خواهد کرد که در مقابل دولت حسن روحانی ایستادگی کند. به نظر می‌رسد یکی از استراتژی‌های اصلی این مجلس نیز همین موضوع باشد. به همین دلیل نیز در روزهای نخست تشکیل مجلس یازدهم هجمه سنگینی علیه دولت آقای روحانی شکل خواهد گرفت. این احتمال وجود دارد که نمایندگان مجلس یازدهم خواستار برکناری یا استیضاح برخی وزرا و به خصوص وزرای اقتصادی دولت شوند و نیز این احتمال وجود دارد که حتی موضوع استیضاح روحانی مطرح شود و برخی از نمایندگان تندرو خواستار برکناری وی باشند. البته در این مسأله به دلیل مخالفت سران، توفیقی به دست نخواهند آورد. کمی از هنر مجلس یازدهم در حمله به بخش انتخابی خواهد بود. به همین دلیل به دولت حمله خواهند کرد. با این وجود مجلس یازدهم به هیچ‌وجه به خود اجازه نخواهد داد که مسیر انتقادات را به بخش‌های دیگر بکشاند و در مقابل آنها قرار گیرد. به عنوان مثال مجلس یازدهم این رویکرد را دنبال نخواهد کرد که خواستار پاسخگویی شفاف مثلا صداوسیما باشد. در حالی که بخش انتخابی در کشور از قدرت زیادی برخوردار نیست، حمله مجلس یازدهم به این بخش نیز دستاورد بزرگی برای این مجلس به شمار نخواهد رفت. تنها به دلیل اینکه به افکار عمومی نشان‌ دهند انقلابی هستند از این ژست‌ها هم خواهند گرفت.

مجلس یازدهم از حمله به دولت حسن روحانی چه هدفی را دنبال می‌کند؟ نتیجه این حمله چه خواهد بود؟

به هر حال ماه‌های باقی‌مانده دولت حسن روحانی در چنین وضعیتی به پایان خواهد رسید. این در حالی است که از نیمه دوم سال جاری مسأله انتخابات ریاست‌جمهوری 1400 مطرح می‌شود و به همین دلیل همه نگاه‌ها متوجه آن انتخابات خواهد شد. سوال مهم در این زمینه این است که پس از پایان دولت حسن روحانی مجلس چه رویکردی در پیش خواهد گرفت؟ واقعیت این است که از سال آینده دیگر آقای روحانی رئیس‌جمهور ایران نیست و احتمالا رئیس‌جمهوری که همراه و همسو با مجلس یازدهم باشد، زمام امور را به دست بگیرد. بنده معتقدم اگر تندروها بتوانند شورای نگهبان را راضی کنند رئیس‌جمهور ایران در سال 1400 محمود احمدی‌نژاد خواهد بود. اگر تندروها بتوانند کاری کنند که شورای نگهبان محمود احمدی‌نژاد را تأیید صلاحیت کند، قطعا به سمتی حرکت خواهند کرد که احمدی‌نژاد دوباره به ریاست‌جمهوری برسد، در غیر این صورت به افرادی مانند سعید جلیلی یا چهره‌ای دیگر از این طیف اکتفا خواهند کرد.

در شرایطی که تندروها مجلس و دولت را به صورت همزمان در اختیار داشته باشند، در چه مسیری حرکت خواهند کرد؟

تندروها شعارهای زیادی در زمینه اقتصاد و سیاست مطرح می‌کنند. با این وجود واقعیت این است که برخی مشکلات اصلی کشور ریشه در سیاست خارجی دارد. به همین دلیل تا زمانی که مشکلات بین ایران و جهان غرب نسبی حل نشود گره چندانی از مشکلات به میزان مطلوب باز نخواهد شد. در این زمینه یک مثال می‌زنم؛ در بودجه سال 99 پیش‌بینی شده که ایران در روز حداقل یک میلیون بشکه نفت به فروش برساند. این در حالی است که فروش نفت در شرایط کنونی به زیر 100هزار بشکه رسیده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که ایران به راحتی نمی‌تواند پول فروش همین میزان نفت را دریافت کند و این مسأله به اینکه چه کسی رئیس‌جمهور کشور باشد ارتباطی ندارد. این سخن به معنای آن است که اگر آقای روحانی رئیس‌جمهور باشد وضعیت به همین شکل است و اگر آقای احمدی‌نژاد یا جلیلی نیز رئیس‌جمهور باشند وضعیت به همین شکل است و فشار غرب علیه ایران ادامه خواهد داشت. این وضعیت حتی برای طرف مقابل نیز وجود دارد. یعنی اگر در انتخابات آبان‌ماه در آمریکا دونالد ترامپ یا جو بایدن به ریاست‌جمهوری برسد تغییر چندانی در تخاصم بین دو کشور به وجود نخواهد آمد. برخی گمان می‌کنند اگر بایدن در آمریکا به ریاست‌جمهوری برسد فشارها علیه ایران کاهش پیدا می‌کند در حالی که بنده چنین اعتقادی ندارم. در 41 سال گذشته روسای‌جمهور مختلفی از جیمی کارتر گرفته تا دونالد ترامپ با سیاست‌های متفاوتی در کاخ سفید حضور داشته‌اند. اگر کارتر به عنوان رئیس‌جمهوری که در زمان انقلاب روی کار بود را با دونالد ترامپ مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم تفاوت‌های زیادی بین دو رئیس‌جمهور وجود دارد. در بین این دو رئیس‌جمهور افراد دیگری نیز ریاست‌جمهوری آمریکا را برعهده داشته‌اند. برخی رادیکال‌تر و محافظه‌کارتر و برخی لیبرال‌تر بوده‌اند. با این وجود و به‌رغم تفاوت‌های بارزی که بین روسای‌جمهور آمریکا وجود داشته، رویکرد خصمانه همچنان ادامه پیدا کرده است. به همین دلیل شکست ترامپ و پیروزی بایدن نیز تأثیر زیادی در این تخاصم نخواهد داشت. در چنین شرایطی تحریم‌های اقتصادی همچنان ادامه پیدا خواهد کرد و به تبع آن رکود اقتصادی در ایران افزایش پیدا می‌کند. شرایط به شکلی نیست که تصور کنیم اگر یک اقتصاددان تندرو به جای آقای نوبخت به عنوان رئیس سازمان برنامه و بودجه معرفی شد در اقتصاد ایران تحول بزرگی به وجود خواهد آمد.

از سخنان شما چنین بر‌می‌آید که چشم‌انداز روشنی برای آینده متصور نیستید. آیا چنین است؟

بله؛ من چشم‌انداز روشنی مشاهده نمی‌کنم؛ مگر اینکه تندروها این جسارت را پیدا کنند که به سمت نرمش و درایت کاملا حساب شده بروند. اگر این اتفاق رخ بدهد روزنه‌های امید نسبت به آینده‌ قوی‌تر و سریع‌تر رشد خواهد کرد و دیده خواهد شد. این یک واقعیت است که تخاصم لطمات و صدمات زیادی به ما وارد کرده و اگر این روند مدیریت شود آنها می‌توانند تغییر جدی در وضعیت کشور به وجود بیاورند.

دیدگاه شما از ریاست محمدباقر قالیباف بر مجلس آینده چیست؟ آیا حضور وی در رأس مجلس می‌تواند به بازگشت مجلس به جایگاه واقعی خود کمک کند؟

همانطور که تفاوتی نمی‌کند چه کسی رئیس دولت باشد، به همان‌ اندازه نیز رئیس مجلس هم و از این زاویه تفاوت چندانی بین علی لاریجانی و محمدباقر قالیباف نیست. با این روند تنزل جایگاه مجلس در آینده نیز ادامه پیدا خواهد کرد. به همین دلیل بنده شرایطی را متصور نیستم که تأثیر مثبتی مشاهده شود، به شکلی که مجلس بتواند بر تصمیمات کلیدی تأثیر صد‌درصدی بگذارد. هر چند امیدواری وجود دارد اما این امید چندان زیاد نیست که ایشان بتوانند تغییر و تحول جدی در رویکرد مجلس به وجود بیاورند. شاید هیچ تفاوتی نمی‌کرد که رئیس مجلس آقای قالیباف، نیکزاد، آقاتهرانی یا حتی ذوالنور باشد. مسأله مهم این است که باید یک عزم و اراده جدی به وجود آید که مجلس دوباره به جایگاه واقعی خود دست پیدا کند. این در حالی است که چنین عزم و اراده‌ای در مجلس یازدهم فعلا مشاهده نمی‌شود. در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها سیاست‌های منطقه‌ای بوده است. در مصاحبه‌ای که یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم انجام داده، به هزینه‌های انجام شده توسط ایران اشاره شده است. سوال این است که چرا مجالس نهم یا دهم در سال‌های گذشته نسبت به چنین مساله‌ای اشاره نکرده‌اند؟ باید برای مردم روشن شود که چه تاثیر و دستاوردی داشته و به چه نتایجی رسیده است. این سوالات بهتر است در مجلس مطرح می‌شد. علاوه بر این در سال‌های گذشته هیچ‌گاه این سوال در مجلس مطرح نشده که برخی سیاست‌های خارجی کشور دقیقا چه هزینه‌هاو فوایدی برای ما داشته است؟

تبلیغات















پربازدیدترین ها

تأملی بر یک نامه/سعید حجاریان



روایت دست اول از شب تولد دلار ۴۲۰۰ تومانی/ روحانی نرخ دلار ۴۲۰۰ تومانی را تعیین کرد نه جهانگیری!



دفاع عجیب کمیسیون تحقیق مجلس از تاجگردون



کرونا باعث شد دولت ناچار به پناه بردن به بورس شود/ نهادها در برابر تغییر مقاومت می‌کنند



اکران فیلم‌های خارجی؛ فرمولی تازه برای نجات سینمای ایران!؟



کمیسیونی کاملا فرهنگی بدون کتاب و فیلم!



رسانه بلژیکی: کاوه رضایی با "کلوب بروژ" به پایان خط رسیده است



سیف: برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد/«تقریبا هیچ» حرف دلم بود



فرمانده ستاد مدیریت کرونا در تهران اعلام کرد: پیشنهاد تعطیلی یک هفته‌ای تهران



چه نوع ماسکی ما را در برابر کرونا محافظت می‌کند؟




آخرین اخبار

وزیر بهداشت: ویروس کرونا از طریق هوا منتقل نمی‌شود



فوت ۱۸۸ بیمار کووید۱۹ در کشور/ مجموع بیماران در کشور به ۲۵۵ هزار نفر رسید



ترامپ: در انتخابات پیروز می‌شوم/من مجوز حمله سایبری به روسیه در سال ۲۰۱۸ را صادر کردم



سخنگوی شورای نگهبان: نظر مجلس درباره رد یا تایید اعتبارنامه ها برای ما محترم است



رییس اتاق فکر کرونای تهران: موج دوم کرونا در پاییز می‌آید و ممکن است بسیار کشنده‌تر باشد



رونمایی از کیفی اعجاب انگیز در اولین جلسه دادگاه برخی از مدیران سابق بانک مرکزی



ترابیان: در قرارداد ویلموتس جملاتی هست که به نفع اوست



کارگزاری بورس بیمه ایران در خرداد ۹۹ به جمع ۸ کارگزار برتر بورسی راه یافت



پوران درخشنده: چطور به یک بازیگر برای یک ماه یک میلیارد دستمزد می‌دهند؟



ضبط برنامه «عصر جدید» متوقف شد



دایی: تا وقتی آقازاده‌ها تصمیم‌گیرنده هستند بازگشت من به فوتبال ممکن نیست!



چگونه تست‌ کرونای بازیکنان استقلال که مثبت اعلام شده بود، منفی شد؟



افزایش نرخ سود بانکی تا سقف ۲۰ درصد



مینو محرز: بیماری طاعون خیارکی وارد کشور نشده است



همه چیز درباره همسان سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی



زنگنه: تسلیم تحریم ها نمی شویم/توجه به میدان های نفتی مشترک یک ضرورت است



«بتمن» سریال می‌شود/ زندگی در دنیای گاتهام



کیانوش اسلامی: دستمزدبازیگران مثل قیمت مسکن بالا می‌رود



اصلاحات به اصل خود بازگردد مردم حمایت می کنند/تندرویهای اصولگرایان اوضاع را نابهنجار خواهدکرد



کرونا هراسی همانند عادی سازی کرونا خطرناک است/تعطیلی کامل فعالیت‌های اقتصادی غیر ممکن است






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved