سرویس‌های خبری

خبر

شناسه خبر :

۳۱۶۳۵

تاریخ انتشار :

۱۳۹۹/۰۳/۱۶ ۱۶:۰۹

بحران نمایندگی دولت‌ها و درس‌های سیاسی آن برای ما ایرانیان




به گزارش امتداد، محمدرهبری، جامعه شناس در یادداشتی نوشت: «عده‌ای می‌گویند تنها اعتراضات خیابانی و عمل مستقیم توانایی تغییر دادن شرایط را داشته و رای دادن و سیاست‌ورزی انتخابات‌محور وقت تلف کردن است».

این بخشی از سخنان باراک اوباما پیرامون اعتراضات علیه تبعیض نژادی در آمریکا است. اما چه اتفاقی افتاده است که در کشوری مثل آمریکا، عده‌ای معتقدند که سیاست‌ورزی انتخابات‌محور عملی بی‌فایده است؟ آیا این امر فقط مختص به آمریکا است؟

واقعیت آن است که ماجرا فقط به آمریکا محدود نیست. در سالیان اخیر، شاهد اعتراضات فراگیری در کشورهای ایالات متحده، اسپانیا، یونان، برزیل و ... علیه دموکراسی پارلمانی با شعار «آن‌ها نماینده ما نیستند» هستیم. در اسپانیا، میزان حمایت از دو حزب اصلی این کشور از 73 درصد در سال 2011 به 50 درصد در سال 2015 رسید. در ایران نیز، شعار «اصلاح‌طلب، اصولگرا دیگه تموم ماجرا» در اعتراض به دو جریان سیاسی اصلی مدت‌هاست طنین‌انداز شده و ناامیدی از احزاب به موضوعی فراگیر مبدل شده است آن گونه که برخی از پژوهشگران معتقدند که سیاست دو حزبی به پایان خود نزدیک شده است.

اما واقعیت آن است که دموکراسی نمایندگی در بسیاری از کشورها با بحران مواجه شده است. بسیاری از مردم، احزاب و نیروهای سیاسی را نماینده خود نمی‌دانند و معتقدند که در ساختار قدرت، کسی آن‌ها را نمایندگی نمی‌کند. آن‌گونه که کاستلز در آخرین اثر خود می‌گوید «این اتفاقی است که در بیشتر نقاط جهان، از جمله اروپا و ایالات متحده افتاده است. بیش از دوسوم مردم کره زمین گمان می‌کنند که سیاستمداران نماینده آن‌ها نیستند و همه احزاب منافع خودشان را در اولویت قرار می‌دهند، مجالس قانون‌گذاری منتخب، نماینده مردم نیستند و دولت‌ها فاسد، ستمگر، بوروکراتیک و سرکوبگر هستند».

ریشه بحران و خشم در همین جا است. یعنی جایی که مردم معتقدند سیاستمداران فاسدند و منافع خودشان را در اولویت قرار می‌دهند و همین امر نوعی سرخوردگی و ناامیدی از شرکت در انتخابات‌ها را رقم می‌زند. در ایران، بسیاری از مردم احساس می‌کنند که کسی نمی‌تواند آن‌ها را در سطوح قدرت نمایندگی کند و حتی اگر چنین کسی نیز یافت شود ساختارهای قدرت به او اجازه اثرگذاری نمی‌دهند. در آمریکا، بسیاری از مردم احساس می‌کنند که اولیگارشی حاکم در احزاب مانع از پذیرش نیروهای سیاسی جدیدی می‌شود که بتوانند آن را نمایندگی کنند و راز محبوبیت ترامپ در میان برخی از آمریکایی‌های سفید پوست ریشه در همین مسأله دارد؛ جایی که ترامپ توانست صدای نگرانی آن‌ها در مورد مهاجرت به این کشور را بشنود و به ترس آن‌ها از نادیده گرفته شدن پاسخ دهد.

در اسپانیا «حزب مردم» که یکی از مهمترین احزاب در این کشور است و در سال 2011 به قدرت رسید «به یک سازمان مجرمانه برای اختلاس منابع عمومی و رشوه به شرکت‌ها تبدیل شده بود. این فساد فراتر از حزب مردم بود، حتی به سلطنت و تا حدودی به آغاز کناره‌گیری پادشاه خوان کارلوس رسید».

مشابه با این روند را در بسیاری از کشورهای دیگر نیز می‌توان دید. جایی که نهادهای نمایندگی بیش از آن که نگران مردم و مسائل مردم باشند، دغدغه بقای خودشان را داشتند و یا حداقل از چشم مردم این‌گونه دیده می‌شوند و در نتیجه آن، همان‌گونه که در کتاب «قدرت ارتباطات» آمده است: دولت دموکراتیک در یک بحران سیاسی و نهادی قرار گرفته است و علاوه بر آن، به دنبال تخریب و رسوایی رهبران سیاسی درون شبکه‌های اجتماعی، نوعی احساس بی‌اعتمادی فراگیر به تمام سیاستمداران شکل گرفته و بحران نمایندگی و مشروعیت بیش از پیش شده است.

به همین جهت است که جنبش‌های اعتراضی، از ایران تا فرانسه و آمریکا رو به رشد است. با وجود تفاوت‌های عمیق نهادی در میان این کشورها، اما یک مسئله مشترک است: بخش قابل توجهی از مردم را کسی نمایندگی نمی‌کند. به همین جهت است که در آمریکا برخی معتقدند که سیاست‌ورزی انتخاباتی بی‌فایده است چون کسی نمی‌تواند مطالبات آن‌ها را دنبال کند و این صدا آن قدر بلند است که اوباما نیز به آن واکنش نشان داده است.

بحران نمایندگی، یک بحران فراگیر جهانی است و خشم بسیاری از مردم از دولت‌هایشان در همین امر ریشه دارد؛ اما این مسئله نمی‌تواند مشکلات درون کشور ما را توجیه کند و یا کشور ما را به لحاظ میزان پاسخگویی مسئولین و ساختارهای نهادی هم‌ردیف ِ کشورهای دموکراتیک قرار دهد. واقعیت آن است که کشورهایی که به صورت تاریخی نهادهای دموکراتیک قدرتمندی دارند، ظرفیت بیشتری برای پاسخگویی به اعتراضات مردمی را دارند.

با این وجود، بحران فراگیر نمایندگی یک درس برای ما دارد و آن این که ما در این وضعیت تنها نیستیم و به دلایل کاملا متفاوتی، نوعی مشروعیت‌زدایی از مشارکت انتخاباتی رخ داده است. احزاب و سیاستمداران ما می‌توانند از تجربیات دیگر کشورها در حل این بحران یاد بگیرند و در این راستا شنیدن اعتراضات مردمی و همدلی با آن‌ها و توجه به تبعیضات نهادینه شده در هر کشور از سمت نیروهای سیاسی، اولین مسئله‌ای که باید یاد گرفته شود. چرا که همچنان که اوباما در مورد اعتراضات اخیر در آمریکا گفته است «نکته و هدف اصلی اعتراضات آگاهی‌بخشی عمومی و پاشیدن نور به بی‌عدالتی و سلب آسایش از قدرتمندان است». از سوی دیگر نیز فعالان مدنی و مردمی که صدای آن‌ها شنیده نمی‌شود نیز باید بدانند که «در نهایت درخواست‌ها باید به قوانین و رفتارهای نهادینه مشخص تبدیل شوند». توجه توأمان به این دو امر از سوی نیروهای سیاسی و فعالین مدنی است که می‌تواند نقطه گشایشی برای عبور از بحران ایجاد کند.

کلید واژگان

تبلیغات















پربازدیدترین ها

تأملی بر یک نامه/سعید حجاریان



روایت دست اول از شب تولد دلار ۴۲۰۰ تومانی/ روحانی نرخ دلار ۴۲۰۰ تومانی را تعیین کرد نه جهانگیری!



دفاع عجیب کمیسیون تحقیق مجلس از تاجگردون



کرونا باعث شد دولت ناچار به پناه بردن به بورس شود/ نهادها در برابر تغییر مقاومت می‌کنند



اکران فیلم‌های خارجی؛ فرمولی تازه برای نجات سینمای ایران!؟



مصباحی مقدم : اقتصادکشور نه دست اصولگراها بوده نه اصلاح طلبها



کمیسیونی کاملا فرهنگی بدون کتاب و فیلم!



آخرین جزئیات از حکم اعدام 3 بازداشت‌شده اعتراضات آبان/وکلا امکان دسترسی به پرونده را نداشته‌اند



رونمایی از کیفی اعجاب انگیز در اولین جلسه دادگاه برخی از مدیران سابق بانک مرکزی



سیف: برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد/«تقریبا هیچ» حرف دلم بود




آخرین اخبار

هر دو باختند؛ هم صداوسیما، هم روح‌الله زم



جلسه‌های عزاداری محرم با وجود کرونا باید برگزار شود



دهمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات طبری برگزار شد



صادق زیباکلام: برجام گرفتار تیر غیب شد



سرنوشت تاج‌بخشی/ سعید حجاریان



برخورد خارج از چارچوب قانون با مفسدترین افراد عین فساد است



احمدی‌نژاد پاسخگوی عملکرد دوران ریاست‌جمهوری خود خواهد بود؟



طرح رجیستری، قاچاق تلفن‌همراه را متوقف نکرده است



استعفای عارف باید در «شورای عالی» بررسی شود/ عبدالله نوری ریاست شورایعالی سیاستگذاری را می پذیرد؟



دولت بعدی از جنس مجلس یازدهم نخواهد بود/ مجلس یازدهم نماینده هیچ طبقه‌ای نیست



تست سرولوژی نمی‌تواند وضعیت کنونی ابتلا به کرونا را مشخص کند



نیویورک تایمز: برنامه جامع همکاری تهران-پکن، خون تازه در رگ‌های اقتصاد ایران



برگزاری کنکور در گرو تصمیم ستاد ملی کرونا است/ نگران برگزاری کنکور دکترا نیستیم



دستورالعمل تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط ابلاغ شد



مراقب کلاهبرداران در ثبت‌نام دریافت شناسنامه فرزندان با مادران ایرانی باشید



فوت ۱۹۴ بیمار در شبانه روز گذشته/ دو هزار و ۱۸۶ بیمار جدید



وزیر بهداشت: سالم‌ترین شیوه برگزاری کنکور را اعلام می‌کنیم



ورود شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت به بورس



زالی: برگزاری مجالس عروسی و ترحیم در تهران تعلیق شود



وزیر بهداشت: ویروس کرونا از طریق هوا منتقل نمی‌شود






درباره ما

اصلاحات پرس رسانه ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه ای مشغول است.

با ما در تماس باشید




ما را در شبـکه های اجتماعی دنبال کنید

Instagram Twitter Telegram rss

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Copyright © 2018 www.EslahaatPress.com, All rights reserved