اصلاحات پرس
Telegram Instagram Twitter Tags Rss
33240
1399/06/01 14:13

به مناسبت روز پزشک؛

جامعه‌ای تنها/ علی ورامینی


علی ورامینی در روزنامه شرق نوشت: تقریباً قریب به اتفاق ما آدمیان سر و کارمان درزندگی به درجات مختلف به نظام سلامت و پزشک خواهد افتاد. معمولاً چنین است که اگر کار اورژانسی نداشته باشیم و به پزشک متخصص رجوع کنیم، اولین کاری که می‌کنیم شمردن مشتری‌ها در طول روز و هفته و ماه است و بعد از آن ضرب در قیمت ویزیت؛ سپس تعجب و بعضاً گلایه کردن از تفاوت درآمدی که پزشکان با دیگر اقشار جامعه دارند. همه مواجهه ما با نظام پزشکی عمدتاً به همین تقلیل پیدا می‌کند و از این بابت فرق چندانی هم بین عوام و خواص وجود ندارد. یک خطای شناختی اساسی در این مواجهه وجود دارد و از قضا تقلیل کار پزشکی به بخش بسیار جزئی‌ای از آن یک کلیت از همین خطا ناشی می‌شود.

ما معمولاً وقتی دنبال متخصص می‎گردیم با پرس‌وجو سراغ مشهورترین‌هایی می‌رویم که از پی این شهرت همیشه مطب شلوغی دارند و دچار این خطای شناختی می‌شویم که همه پزشکان چنین هستند. اگر میان این اندک پزشکان (در برابر جامعه آماری پزشکان رقم قابل توجهی نیستند) یکی‌شان هم کارتخوان نداشته باشد بار دیگر نه تنها فرار مالیاتی را به همه پزشکان مشهور که به تمامی جامعه پزشکی تعمیم می‌دهیم. این خطای شناختی اساسی باعث می‌شود که انگارۀ جامعه از پزشک فرد بسیار سر شلوغِ کم‌حوصله‌ای باشد که به‌ ازای کمتر از پنج دقیقه ویزیت بیمار اندازه دستمز مصوب یک روز کاری وزارت کار برای یک کارگر حقوق می‌گیرد. این انگاره شکاف عمیقی بین مردم و به‌ظاهر پزشکان و در اصل نظام سلامت می‌اندازد و حتی خوانش نخبه‌گان جامعه هم از جامعۀ پزشکی بر مبنای همین انگاره‌ای شکل می‎گیرد که یک خطا و مغالطه ناخودآگاه است.

این شکاف به‌وجود آمده هزاران تالی فاسد دارد که اصلی‌ترین آن نگاه کین‌توزانه مردم به جامعه پزشکی است. هر از گاهی این نگاه کین‌توزانه از پس اتفاقی مانند مرگ یک انسان مشهور به‌دلیل خطای پزشکی مثل دمل چرکین بیرون می‌زند. به‌یاد بیاورید ضایعه مرگ عباس کیارستمی و حوادثی که از پس آن پیش آمد. امروز دیگر می‌توان با اطمینان گفت که آن واکنش‌های ابتدایی سلبریتی‌‌ها و بعداً پزشکی که به این بازی نابخردانه وارد شد جز واکنش‌هایی هیستریک چیز دیگری نبود.
کدام یک از آن سلبریتی‌ها که یقه چاک می‌کرد سبب‌ساز جریانی شد که بازنگری‌ای اساسی به نظام سلامت کشور شود؟ همان‌ها امروز عکس و کلیپ از بزرگداشت مقام پزشک و کادر درمان در مبارزه با کرونا می‌گذراند و روز دیگر برای فرد هوچی‌گری که از سرِ سودای صندلی مجلس به پزشکان توهین می‌کند کف می‌زنند. به این‌ها حرجی نیست، کار خودشان را می‌کنند. سلبریتی می‌خواهد پیش چشم باشد؛ یک روز با نقد پزشک و روز دیگر با کمپین تحریم نخریدن کالا. 

خلاء بزرگی که در این میان حس می‌شود عدم ورود نخبگان فکری چه در جامعه دانشگاهی و چه در میان روشنفکران، به کار پزشکی است.  کارهای جسته و گریخته اگرچه قابل ستایش باشند اما جریان‌ساز نخواهند شد. نظام سلامت کشور یکی از مهم‌ترین ستون‌هایی است که در زیست فردی، عدالت اجتماعی و حیات جمعی تاثیر مستقیم دارد. احتمالاً همان خوانشی که از پزشک در ابتدای یادداشت گفته شد و تقلیل آن خوانش به کل نظام سلامت در عدم ورود جامعه فکری ما به کار پزشکی و اصلاح نظام سلامت بی‌تاثیر نیست. 

همه مرگ کیارستمی را به‌واسطه خطای پزشکی فهمیدند، همه. اما چه کسی می‌داند در همین یک سال گذشته حداقل دو جوان دانشجوی پزشکی از فشار کار بی امان و بدون استراحت جان سپردند؟ چه کسی جز اندک پزشکانی که در حوزۀ عمومی حضور دارند دربارۀ نظام استثمارگری دستیار پزشکی سخن گفته و از این نوشته‌اند که چرا یک پزشک در ازای کار تمام وقت و شیفت‌های مکرر طاقت فرسا دستمزدی کمتر از مصوب وزارت کار می‌گیرد؟ چه کسی از آن همه پولی که در طرح تحول سلامت به ناشیانه‌ترین صورت ممکن در پای نسخه‌های الکی «ام‌آرآی» و «سی‌تی‌اسکن» تلف شد چیزکی گفته است؟ چرا اشاره‌ای به صف پزشکان تازه فارغ‌التحصیلی که در سفارتخانه‌های کانادا و استرالیا تشکیل شده است، نمی‌شود؟ چرا اینان خلاف تصورعام هیچ امید و انگیزه‌ای برای ماندن در این‌جا ندارند و تن به سخت‌ترین امتحانات و رنج مهاجرت می‌دهند که جای دیگری برای خود زندگی بسازند؟

 این دست سوالات بسیار است. خلاف آنچه می‌اندیشم نظام سلامت (نه آن معدود پزشکانی که بسیار مراجعه‌کننده دارند و کارتخوان هم ندارند ) بسیار تنهاست و نیاز به کمک و همکاری فکری آنانی دارد که دغدغه زیست بهتر مردمان و عدالت اجتماعی دارند. روند کنونی هر روز شکاف جامعه و پزشکان را بیشتر خواهد کرد، عمدۀ کار پزشکی را به سمت پزشکی کازماتیک خواهد برد و در کل سلامت جامعه را با چالشی بنیادین مواجه خواهد کرد. 

کلید واژگان
نظرات

نظر شما

پربازدیدترین‌ها :
آخرین اخبار :

درباره ما

اصلاحات پرس (اصلاحات نو) رسانه‌ای است وابسته به جریان اصلاحات به ویژه جوانان اصلاح طلب که در راستای مطالبات اصلاح طلبانه مردم ایران به فعالیت رسانه‌ای مشغول است.

با ما در تماس باشید

info[@]eslahaatpress.com
Telegram Instagram Twitter Tags Rss
Copyright © 2020 eslahaatpress.com‎, All rights reserved.